Boerderij den Elshof

Let op: opent in een nieuw venster | Afdrukken |

August Veendrick en Hendrika Welling wonen als zij trouwen op Den Elshof. Een boerderij buiten Gaanderen.

De boerderij ligt aan de doorgaande weg van Doetinchem naar Terborg.

 



De Elshof is een locatie waar al vanaf 1368 een boerenbedrijf wordt beschreven. Den Elshof lag vlkbij het kruispunt van de huidige Hoofdstraat met de Bloemenweg. De boerderij lag tussen het Grote en het Kleine Gaandervelt in, aan de voet van de heuvel, in laag gebied.

Voor 1830 waren Den Elshof en de nabijgelegen Heuvink of Librand de enige boerderijen tussen de heuvelrij in het noorden (waarover de Hogeweg en de Warnerstraat loopt) en de Akkermansbeek. Dit gebied, waar nu de kern van Gaanderen ligt, was dus zeer dun bevolkt.

Frederick op Elshoff was bouwman op Den Elshof van 1648 tot 1689. In dat laatste jaar overlijdt hij. Hij is dus ruim 40 jaar boer geweest, een hele prestatie gezien het zeer zware werk dat hij moest verrichten. Het is dan ook niet verwonderlijk dat hij op het eind van zijn leven schulden heeft. Zijn zoon Derk, die hem opvolgt, zit met die erfenis van zijn vader, die bovendien "verschijdene andere van het tweede bed gesproten onmondige kinderen" nalaat. Derk zou een grote schuld erven. Het gerecht besluit de crediteuren vorrang te geven en Derk doet afstand van alle rechten op de erfenis. Ook Derk houdt het lang vol. Pas in 1729, dus ook 40 jaar later, wordt hij opgevolgd door zijn zoon Evert, die getrouwd is met Mechteld Huethorst. Zij hebben alleen dochters, zodat zij na meer dan een eeuw, de laatste Elshofs op Den Elshof zijn geweest. Maar de hoeve blijft wel binnen de familie. Derk Otters trouwt in 1750 met Harmina, een dochter van Evert. Interessant is op te merken dat Derk soms Otto Elshof heet. In 1766 vraagt hij aan de H.E.M. Heren in Zutphen hem 3.500 pannen te geven om "daardoor te voorkomen dat suppliant zonder dak en als onder blote Hemel sal moeten wonen". De hoge Heren stellen echter vast dat het huis altijd met stro gedekt is geweest, waarvan bovendien het onderhoud ten laste van de pachter komt. En daar houden zij zich aan.

Derk overlijdt in 1781. Na hem komen Derk Bongers, gehuwd met Hendrica Elshof en dan Hendrica's tweede man Gerrit Willem te Stroete als boer op Den Elshof. Bij de grote verkoop van goederen in 1812 koopt Coenraad Willem Wyborg Den Elshof en verkoopt deze direct daarn door aan Derk Weggers, die gehuwd is met Johanna Sluiter. Zij woonden voor de verkoop al op de boerderij. Na hun overlijden in 1823 en 1824 blijven hun kinderen op de boerderij wonen. De oudste zoon Engelbert, landbouwer, komt in juni 1830 ongehuwd te overlijden. Anna Catharina Weggers, trouwt 4 maanden later (hoogzwanger) met Jan ten Holder in Zelhem, waar ze in eerste instantie gaan wonen. Twee jaar later wonen zij in de boerderij.  In 1833 trouwt zus Grada Weggers met Johannes Smits. Zus Willemina is voornemens om in 1834 met Gerrit Waarbroek te trouwen. Gerrit en Grada verkopen de boerderij of hun deel van de boerderij en een groot deel van het land voor ongeveer 2.500 gulden aan  Jan ten Holder en zijn vrouw (hun zus) Anna Catharina Weggers.

Jan ten Holder en Anna Catharina krijgen 6 kinderen, 2 dochters en 4 zonen. De oudste zoon Theodorus overlijdt (waarschijnlijk) jong. Hun tweede zoon Gerrit Jan ten Holder trouwt in 1867 met Johanna Tangelder. Zij blijven op het oudershuis wonen. Hun moeder die inmiddels weduwe is blijft er ook wonen net als zijn twee jongste broers Engelbert en Evert. Gerrit Jan en Johanna blijven kinderloos. Gerrit Jan raakt in maart 1892 kwijt. Ruim een jaar later wordt hij verdronken in het water van de Oude IJssel gevonden.

In de 19e eeuw wordt de boerderij nog enkele malen verbouwd.

Begin 20e eeuw komt August Veendrick, zoon van de man van haar jongste zus Elisabeth, wonen op de boerderij. Hij trouwt in 1903 met de dochter van haar zus Wilhelmina. Hendrica en August nemen de boerderij over.

In augustus 1906 wordt de schuur van "Den Elshof" getroffen door de bliksem (hemelvuur). De schuur brandt helemaal af en moet herbouwd worden.

In 1909 overlijdt Johanna Tangelder en gaat de boerderij naar Hendrica en August. Haar broer Engelbert blijft nog bij hen wonen.

In oktober 1910 neemt de gemeenteraad van Ambt Doetinchem een besluit om Den Elshof aan te kopen voor het bouwen van woningen en het aanleggen van een weg. De raad betaalt 22.500 gulden voor de boerderij en de gronden.

In december 1910 geeft de provincie de gemeente toestemming voor de aankoop.

August en Hendrica verhuizen in januari 1912 naar de Ravenhorst in Rietmolen.

 

 

Bron:

Bij het schrijven van dit artikel heb ik gebruik gemaakt van: De boerderij Den Elshof (1 en 2) door R.L. Roes in de Kronyck, tijdschrift van de historische vereniging Deutekom en de oudkundige verenigingen Salehem en Gander